#TRİATLON

TURKSPORU branşlar serisinde bu hafta: Triatlon nedir?

17 Kasım 2020 Salı
TURKSPORU branşlar serisinde bu hafta: Triatlon nedir?
#TRİATLON

TURKSPORU branşlar serisinde bu hafta: Triatlon nedir?

17 Kasım 2020 Salı
Paylaş

TURKSPORU branşlar serisine triatlon sporu ile devam ediyoruz. TURKSPORU olarak “Triatlon nedir?” sorusuna yanıt vermek için bu branşın temel bilgilerini ve kazandığımız başarılarımızı derledik.

Triatlon nedir?

Triatlon, “üç branşın bir arada yapıldığı bir spor” anlamına gelmektedir.

Yüzme, bisiklet ve koşuyu bir araya getiren, dayanıklılık ve mental gücün aynı anda ön plana çıktığı triatlon, 2000 Sidney Olimpiyatları’ndan bu yana olimpik sporlar arasında yer alır. İlk etapta sadece standart mesafe yarışı ile olimpiyatlarda yer almış olan triatlona 2020 Tokyo Olimpiyatları’nda karışık bayrak yarışı da eklenmiştir. 2024 Paris Olimpiyatları’nda ise süper sprint mesafenin yarışlara eklenmesi planlanmaktadır.

Triatlonun tarihi:

Dünyada triatlonun temelleri, 1901’de kayıtlara geçen ve “üç spor” anlamına gelen “Les trois sports” organizasyonuyla Fransa’da atılmıştır.

İlk triatlon uygulamalarında bisiklet ve koşunun yanında yüzme yerine kano yer almaktaydı. 1921’de günümüzde de devam eden yüzme-bisiklet-koşu üçlemesi ilk kez uygulandı.

Triatlonun Avrupa’ya sıçramasının ardından Türkiye’deki ilk resmi deneme 1988’de Eskişehir’de Nihat Aydın tarafından gerçekleştirildi.

Nihat Aydın, Türk triatlon tarihindeki ilk triatlet olurken 1990’lı yıllarla birlikte triatlon ülkemizde de yaygınlaşmaya başladı. 17 Ekim 1991’de Alanya’da ilk uluslararası triatlon organizasyonunun gerçekleştirilmesi önemli bir dönüm noktası oldu ve organizasyon günümüze kadar devam etti.

19 Aralık 2001’de Halil Kılıçoğlu tarafından kurulan Türkiye Triatlon Federasyonu (TTF) sporun Türkiye’deki tarihinde en önemli adımlardan biri oldu.

Halihazırda Federasyon Başkanlığı görevini Bayram Yalçınkaya sürdürmektedir.

haberdetay

Triatlon nasıl yapılır?

Bireysel bir branş olan triatlonda sporcu her bir branşa ait mesafeyi bitirir bitirmez kurallara uygun kıyafetlerini giymek için, belirli kuralara uymak şartı ile, değişim alanına girer ve diğer branşa başlar.

Triatlonda sporcunun sadece bir branşta başarılı olması yetmez, diğer branşlara ait antrenmanları da yapmak ve kas gruplarını çalıştırmak zorundadır. Ayrıca taktik ve teknik seviye en üst düzeyde tutularak enerji ve dayanıklılığın korunması zorunludur.

Modern triatlonda önce yüzme bölümü gerçekleştirilir, ardından T1 olarak adlandırılan transition bölümüne geçilir. T1 de kurallara uygun olarak gerekli hazırlık yapılır ve bisiklet etabına geçilip bisiklet parkuru tamamlanır ve son olarak da T2 bölgesinde bisiklet bırakılıp koşuya geçilir. T1’de bisiklet alınırken bisiklet ayakkabısı ve kask takılır, T2’de ise bisiklet ekipmanları çıkarılır ve ayakkabı, koşu ayakkabısıyla değiştirilir. T1 ve T2’de harcanan zaman da toplam zamanın içerisinde olduğu için sporcuların amaçlarından biri de branş değişimlerini en hızlı şekilde gerçekleştirmektir.

Triatlet adı verilen triatlon sporcularının, üç branşta da başarılı olması gerekir. İyi bir triatletin draft serbest yarışlarda yüzmeden çok iyi bir noktada grup ile çıkıp bisiklette grup içerisinde kalarak enerjisini koşu için koruması ve triatlonun üçüncü ve son ayağı olan koşuda tüm enerjisini kullanması gerekir.

Triatlonun temel kuralları:

Triatlon branşı bünyesinde klasik olarak peş peşe yapılan yüzme-bisiklet-koşu yarışmasına ek olarak;

Aquatlon: Yüzme-Koşu-Yüzme

Duatlon: Koşu-bisiklet-Koşu

Kros Duatlon: Kros koşu, Dağ bisikleti, Kros koşu

Aquabike: Yüzme-Bisiklet

Kros Triatlon: Yüzme, Dağ bisikleti, Koşu

Kış Triatlonu: Kayak, Dağ Bisikleti, Koşu

Mix Bayrak: Takımlar 4 sporcudan oluşur. Her sporcu sırası ile triatlonun branşlarını yaparak sırayı bir sonraki sporcuya bırakır.

Yukarıdaki branşları da bünyesinde barındıran ana branş triatlon, aşağıda belirtilen mesafelerde yapılmaktadır:

Bayrak Yarışı: Yüzme- 250-300 metre / Bisiklet- 5-8 km / Koşu- 1,5-2 km

Süper Sprint Mesafe: Yüzme- 250-500 metre / Bisiklet- 6,5-13 km / Koşu- 1,7-3,5 km

Sprint Mesafe: Yüzme- 750 metre / Bisiklet- 20 km / Koşu- 5 km

Standart Mesafe: Yüzme- 1500 metre / Bisiklet- 40 km / Koşu- 10 km

Orta Mesafe: Yüzme- 1900-3000 metre / Bisiklet-80-90 km / Koşu- 20-21 km

Uzun Mesafe: Yüzme- 1000-4000 metre / Bisiklet-100-200 km / Koşu- 10-42,2 km

haberdetay

Yüzme Bölümü: Yarışlar yüzme sporu ile başlar. Yüzme denizde, gölde, debisi az nehirde veya özel havuzlarda yapılabilmektedir. Sporcuların yarışma öncesinde yüzme bonelerini takmaları ve yarış numaralarını vücudunun görünecek bir yerine yazmış olması gerekmektedir. Sporcuya avantaj kazandıracak herhangi bir malzeme kullanması yasaktır. Su ısısının yarış öncesinde belirlenen derecenin altında olması durumunda ise sporcuları soğuktan korumak için wetsuit kullanılmasına izin verilir.

Transition 1: Sporcular yüzme etabını bitirdikten sonra transition denilen değişim alanına geçerler. Değişim alanında geçen her saniye toplam yarış süresine dahildir. Değişim alanında kendilerine ayrılmış olan bölgede kullanmış oldukları bone gözlük ve eğer var ise wetsuitlerini sepetlerine bırakırlar. Değişim alanında sporcular bisikletlerine dokunmadan önce kask takmak zorundadırlar. Kasklarını taktıktan sonda bisikletlerine binmeden değişim alanının çıkışına doğru yönelirler. Değişim alanının çıkışında yer alan binme çizgisini geçtikten sonra bisiklete binebilirler. Bisiklet ayakkabılarını değişim alanında giyebilecekleri gibi bisikletin üzerine önceden takmaları durumunda zaman kazanmak için binme çizgisini geçtikten sonra bisikletin üzerinde hareket halindeyken de giyebilirler.

Bisiklet Bölümü: Binme çizgisini geçen sporcular artık bisiklet etabına başlamışlardır. Sporcular bisiklet parkurunu yardım almadan tamamlamak zorundadır. Mesafe ve kategoriye bağlı olarak bisiklet etabında bazı yarışlar “draft serbest zamana” karşı “bisiklet yasak”, bazı yarışlar “draft yasak zamana” karşı “bisiklet serbest” olarak düzenlenebilir. Sporcular draft serbest olan yarışlarda önlerindeki sporcunun havada açtığı koridordan yararlanarak enerji tasarrufu sağlayabilirler. Dolayısı ile bu tarz yarışlarda yüzmeden önde çıkmak, transitionu hızlı yapmak ve bisiklette grubun içinde yer almak büyük önem taşır.

Draft yasak yarışlarda ise sporcu diğerinin açtığı rüzgâr tünelinden faydalanmasını engellemek için “10 metre kuralına” uymak zorundadır. Draft yasak yarışlarda bisiklet etabında bir sporcu diğerini en az on metreden takip edebilir. Bu duruma dikkat etmeyen sporcuya penaltı cezası verilir. Sporcu, parkurda belirlenen noktaya kurulmuş olan penaltı box’ta yarışmanın mesafesine göre değişiklik gösteren sürelerde penaltı cezasını durarak çeker.

Transition 2: Belirlenen mesafede ve tur sayısında bisiklet etabını tamamlayan sporcular koşu etabına geçmeden önce değişim alanına tekrar gelirler. Değişim alanında bisiklete binmek yasaktır. Değişim alanının girişinde yer alan inme çizgisinden hemen önce bisikletten inen sporcular değişim alanında kendilerine ayrılmış olan bölgeye ilerleyerek bisikletlerini bırakırlar. Bu noktada yine bisikleti kendilerine ayrılmış olan noktaya bırakmadan kasklarını çıkarmamaları gerekmektedir. Bisikletlerini bıraktıktan sonra kaskını sepetine koyan sporcu artık koşu ayakkabısını giyerek koşu parkuruna doğru yönelebilir.

Koşu Bölümü: Sporcular verilen mesafeye ve tur sayısına göre varış noktasından geçerek koşu parkurunu ve yarışmalarını tamamlar. Koşu bölümünde önceden belirlenmiş noktalarda beslenme istasyonları kurulabilir.

Sporcuların süresi start verilmesi ile başlar ve sporcu varışı geçtiğinde durur. Yukarda sayılan tüm etaplarda sporcunun geçirdiği süre toplam süresine dahildir. Sıralama bu toplam süreye göre yapılır ve sonuçlar ilan edilir.

haberdetay

Triatlonda Türkiye’nin belli başlı başarıları:

2006 Dojran ETU Triatlon Balkan Şampiyonası, Elite Women kategorisinde üçüncülük, İpek Onaran

2013 Sırbistan Balkan Şampiyonası, Elite Women kategorisinde ikincilik, Ece Calp

2013 Sırbistan Balkan Şampiyonası, Elite Women kategorisinde üçüncülük, Berrak Irmak

2013 Avrupa Triatlon Birliği Gençlik Yarışı’nda ikincilik, İpek Öztosun

2014 Lüksemburg 70.3’te ikincilik, Bahar Saygılı

2014 Challenge Bahrain 45-49 yaş kategorisinde ikincilik, Oğuz Omur

2014 Challenge Bahrain 35-39 yaş kategorisinde ikincilik, Muzaffer Kuvvet

2015 Lüksemburg Ironman 70.3’te üçüncülük, Bahar Saygılı

2016 Ironman Afrika Şampiyonası’nda ikincilik, Bahar Saygılı

2016 Romanya Balkan Şampiyonası Elite Women kategorisinde altın madalya, İpek Öztosun

2017 Afrika Triatlon Kupası’nda altın madalya, Esra Gökcek

2019 Accra Afrika Triatlon Kupası’nda altın madalya, Esra Gökcek

2019 Kivu Gölü Afrika Triatlon Kupası’nda altın madalya, Esra Gökcek

2019 Dakar Afrika Kupası’nda üçüncülük Esra Gökcek

2019 İstanbul Balkan Şampiyonası altın madalya, Gültügin Er

2019 İstanbul Balkan Şampiyonası ikincilik, İpek Öztosun

2019 İstanbul Balkan Şampiyonası üçüncülük, Ece Calp

2019 İstanbul Balkan Şampiyonası Genç Erkekler ikincilik, Mehmet Fatih Davran

2019 İstanbul Balkan Şampiyonası Genç Kadınlar ikincilik, Elif Polat

2019 İstanbul Balkan Şampiyonası Genç Kadınlar üçüncülük, Aişenur Acar

2019 İstanbul Balkan Şampiyonası Yıldız Erkekler altın madalya, Bartu Ören

2019 İstanbul Balkan Şampiyonası Yıldız Erkekler ikincilik, Emir Aracı

2019 İstanbul Balkan Şampiyonası Yıldız Kadınlar altın madalya, Özlenen İpek Günad

2019 İstanbul Balkan Şampiyonası Yıldız Kadınlar üçüncülük, Beyza Ayaşlıoğlu